۰۲۸
پیش از آخرین تولدم، خواهرم، مادرم و پدرِ درگذشتهام دور میزی نشستند و شورایی خانوادگی تشکیل دادند. قرار بود برای تازهترین عضو خانواده چه نامی انتخاب کنیم؟ خواهرم میخواست نام عروسکش را روی من بگذارد. مادرم از رأی دادن خودداری کرد و گفت: «من که بیشترِ کار را قبلاً انجام دادهام.» پدرم که حالا مرده است، اما آن زمان کاملاً زنده بود، با مهارتی دیپلماتمآبانه همهی پیشنهادها را بررسی کرد.
جایی در شرق جاکارتا، عروسکی شکسته وجود دارد. نامهای ما به هم شبیهاند.
خواهرم در سهسالگی خواندن را آموخت و در چهارسالگی دربارهی مرگ سؤال میکرد. تمام کتابهای کودکانهی کتابخانهی محلهمان را یکنفس خواند و بعد، زودتر از موعد، پا به بخش بزرگسالان گذاشت. خوششانس بودم که پیش از آنکه تلخکام شود، نامی برای عروسکش انتخاب کرده بود.
من از رحم مادرم و اسپرم پدرم ساخته شدم، اما در خانوادهای سهنفره به دنیا آمدم. حالا لنگلنگان پیش میرویم، اما همچنان ادامه میدهیم؛ با زبانی که زمان دستوری ندارد.
پدرِ درگذشتهام، پدر من است.
یکبار یک ساعت قدیمیِ بیصاحب برایش آوردم؛ هر روز روی صندلی میرفت تا روغنش بزند. وقتی دیگر از عهدهاش برنیامد، برایش شعری نوشت. سی کتاب از خودش بهجا گذاشت، پر از حاشیهنویسیهایی دربارهی زندگی. با آنها چه باید کرد؟ هنوز دارم حدس و گمان میزنم.
«تیپی، کوسکوس، چی؟» پرسیدند و مرا از پرسهزدن ذهنم بیرون کشیدند. لبخند زدم. میگفتم هر اسمی روی من بگذارید، باز هم خودم خواهم بود. تیپی، تیکی، تیتی، تیتیت. اگر برایتان مهم است، تیتیت در زبان مادری من به معنی آلت تناسلی مردانه است.
اما ایمیلها بیپاسخ ماندند، دعوتها نادیده گرفته شدند. نگاهی به رزومهها انداختند و کنارشان گذاشتند.
نام من اغلب با سکوت پاسخ داده میشد. یک روح چگونه اعتراض میکند؟
کیلو
اوگاندا
سیرا
اوگاندا
ماما
آلفا
«کیلو، اوگاندا، سیرا؛ میشود لطفاً دوباره تکرار کنید؟»
روزی به دنیا آمدم که حیاط خانهی مادرم غرق شکوفه بود؛ روزی در ماه نوامبر، نه سرد بود و نه دلگیر، بلکه سبز بود؛ مثل هر روز دیگری.
همهی اهالی محله جوان بودند. بیشتر خانوادهها تلویزیون نداشتند و آنهایی هم که داشتند، پای تنها شبکهی دولتی میخکوب شده بودند. برای همین، اهالی محله روی جنسیت من شرط بستند و بعد همگی راهی بیمارستان شدند.
من با اندام جنسی زنانه به دنیا آمدم. خیلیها دست خالیتر از آنچه آمده بودند، به خانه برگشتند.
گفتند: «آنها که از قبل یک دختر دارند.»
همسایهها حالا به خانههای آن دنیا نقل مکان کردهاند و هر کدام قطعهزمینی به اندازهی یک تخت را اشغال کردهاند. خانهها از آنها بیشتر عمر کردند؛ درختهای انبه هم، و حکومت فاسد.
پدرم پیش از آنکه به جمع آنها بپیوندد، برایم میگفت: واقعیت سه بار اتفاق میافتد؛ بار اول در نقشهها و برنامههایت، بار دوم در جهان مادی، و بار سوم در خاطراتت.
روز شرطبندی، مادرم آنقدر زور زد که اول ناهارش را به دنیا آورد. بعد نوبت من رسید.
اما حیاط غرق شکوفه بود و این همان واقعیتی بود که برایم تعریف کردند.
برای همین، هر بار نامم را هجی میکردم: پشت تلفن، در قسمت پذیرش، در فروشگاهی برای تحویل گرفتن بستههایم. لبهایم با عذرخواهی لبخند میزدند؛ انگار بابت نامی که اصلاً از داشتنش پشیمان نبودم، باید عذرخواهی میکردم.
حروف را با دقت و یکییکی تلفظ میکردم و میان زبانهایی که به عاریت گرفته بودم، از این زبان به آن زبان میرفتم: /u/ یا /y/، /i:/ یا /ɪ/، کیلو یا کاپا.
تا حرف هفتم میرسیدم، آهی از دهانشان بیرون میآمد. دهان، حروف را به هم میبافت و میکوشید به من برسد.
نفسی عمیق میکشم و بوی گلهای سرخ آشوکا را از حیاط خانهی مادرم به درون میکشم.
نانو
دینو
آلفا
رومئو
ایندیا
بخش میانی نام، یک گل است؛ هجای پایانی به معنای شکفتن است.
در سرزمین من، به زمان نام میدهیم. واژهها را از دل اعداد میرویانیم و عطرشان را با خود از زندگیای به زندگی دیگر میبریم. سال سقوط امپراتوری ماجاپاهیت را نه با عدد، که با نامی به یاد میآوریم: «ناپدید شدن برکت زمین».
ما همانطور که به زمان نام میدهیم، برای فرزندانمان هم نام انتخاب میکنیم؛ بینام خانوادگی، نامهایی که برای فرمهای مهاجرت ساخته نشدهاند.
دختران بیآنکه نام پدرانشان را به ارث ببرند زندگی میکنند، اما آرزوهای بزرگ آنها را بر دوش میکشند. کودکی خجالتی که آرزو دارد «شجاعترین» باشد، ممکن است در تلاش برای تبدیل شدن به کسی که نیست، رنج بکشد. گاهی نام کودکان را عوض میکردند؛ نه از سر مُد، بلکه برای بقا. این تغییر نام را با حریرهی قرمز و سفید جشن میگرفتند و شادی آن را در سراسر روستا جار میزدند.
«تانگو ـ ایندیا، تانگو ـ ایندیا»؛ بیآنکه خبری از حریره یا جشن باشد، هنگام ورودم نامم را اعلام کردم.
پرسیدند: «نام خانوادگیات چیست؟»
گفتم: «ندارم.»
گفتند: «پس تو را هیچکس صدا میکنیم.»
آهی میکشیدم و بعد پدرم را دوباره زنده میکردم.
«Stat rosa pristina nomine, nomina nuda tenemus.»
این جمله را اغلب سر میز شام نقل میکرد. «زیرا آنچه در نهایت از یک گل سرخ باقی میماند، نام آن است.» جمله را ساده میکرد. اگر ما میفهمیدیم، شاگردانش هم میفهمیدند.
دست دراز کرد تا از گوشت تفتدادهای که مادرم پخته بود بردارد و من با خودم فکر کردم: اگر به او نمیگفتند این گوشت چیست، آیا میتوانست تفاوت گوشت خوک و گاو را تشخیص بدهد؟
هیچوقت این را به او نگفتم، اما حالا به او میگویم: واقعیت برای من چهار بار اتفاق میافتد؛ نخست در اندیشهها، دوم در جهان مادی، سوم در خاطرات، و چهارم در داستانهایی که تعریف میکنم.
اگر همین حالا برایت تعریف نکنم، چه چیزی از من باقی خواهد ماند؟
تیتی کوسومانداری /tiːtiː kusʊˈmandari/
اسم، مؤنث (جاوهای، برگرفته از سانسکریت)
titi — زمانِ
kusuma — گل، شکوفه
ndari — شکفتن
«زمانی که گلها شکفتند.»
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باش!