۰۳۰
«سخنرانی در ستایش درگذشت»
هیچوقت آن متن یادبود را ننوشتم. دستکم نه یک متن واقعی. فقط چیزی سرهم کردم تا آگهیهای ترحیم و همکارانش (همیشه همکارانش!) را راضی کنم؛ همانهایی که مدام به تلفن خانه زنگ میزدند و تسلیت میگفتند.
خیلی دیر به فکر افتاده بودم که پرسشهای درست را پیدا کنم. و با اینکه عمهام قول داده بود پیش از مرگش خودش متن را بخواند و ویرایش کند، دبی هیچوقت زن صبوری نبود.
در عوض، سه روز پس از مرگ دبی، ویدئویی از اواخر دههٔ هشتاد منتشر کردم که در آن دبی به مادرم رقصیدن یاد میداد.
احتمالاً آن زمان به دنیا آمده بودم، چون ناپدریام فیلمبرداری کرده بود؛ اما خودم در این صحنه حضور نداشتم. ویدئو را روی یک نوار قدیمی VHS پیدا کرده بودم؛ لابهلای تصاویری از فرود آمدن پرندهها روی سیمهای تلفن و نماهای آرام و طولانی از جادهٔ خاکی منتهی به خانه.
البته این موضوع اهمیتی ندارد. آنها در آشپزخانه چنان از ته دل میخندند و چهرههایشان بالای آبکش چنان از شادی میدرخشد که محال است هنگام تماشای فیلم، احساس نکنی درست همانجا کنارشان ایستادهای و با آنها میخندی.
هر سال، سه روز پس از سالگرد مرگ دبی، این ویدئو بهعنوان یک «خاطره» در فیسبوک ظاهر میشود و دبی دوباره زنده میشود: در حالی که با تاپ نیمتنه و شلوارک ورزشی بنفشرنگش میرقصد و شکم برنزه و خوشفرمش پیداست.
مادرم هم در نسخهای کودکانه از خودش دوباره زنده میشود؛ چند سال جوانتر از دبی، با تیشرتی گشاد و معصومیتی در چهرهاش که برای من ناآشناست.
هر بار که این ویدئو را میبینم، از خودم میپرسم آیا تا به حال واقعاً مادرم را دیدهام؟
حالا وقتی به مادرم فکر میکنم، فقط زنی سالخورده و غمگین را میبینم؛ با زانوهایی به بزرگی طالبی و چشمهای سبزش که پشت عینک قابمشکی، حالتی ژلهمانند و بیفروغ پیدا کردهاند.
هر سال، این «خاطره» برای او هم در فیسبوک ظاهر میشود. من هم عکسی از آن دو میگیرم که کنار آبکش ایستادهاند و بعدش یک گیف برایم میفرستد: راکونی که با انگشت اشارهاش حرکت رقص دیسکو را اجرا میکند.
با خودم فکر میکنم تماشای تصویری از خودت که در حال تجربهٔ احساسی هستی که دیگر هرگز تجربهاش نخواهی کرد، چه حسی دارد؟
دبی دارد بینقص از پسش برمیآید؛ سوار بر آن پونی چنان میتازد که انگار میتواند تا ابد همینطور پیش برود، تا آن سوی غروب آفتاب؛ هیهی، برو که رفتیم! مادر هم به شیوهٔ دستوپاچلفتی خودش دنبالش میکند، اما بعد غافلگیرم میکند و پا به پای او پیش میرود. برای لحظهای سرخوشانه، هر دو با ضرب موسیقی بالا و پایین میپرند. دبی از روی صدای بلندگو فریاد میزند: «همینه! همینه!» و مادر سرش را به عقب پرتاب میکند و از ته دل فریاد میکشد.
و آن دو فقط دو دخترند؛ دخترهایی که خوش میگذرانند، دخترهایی که به حال خود رها شدهاند؛ پیش از مردها، پیش از بچهها، پیش از احساس گناه و شرم و فقدان. مگر میشود دختری را به اندازهٔ کافی تماشا کرد و ندید که بالاخره شروع به رقصیدن میکند؟
و من شور و شوق آن تاختوتاز را در استخوانهایم حس میکنم؛ شوری که بیقرار است رها شود، وادارم کند پس از این همه سال بالاخره آن پرسش درست را بپرسم. اما چیزی که از راه میرسد اصلاً پرسش نیست؛ فریاد «هیا!» از عمق وجودِ سواری است که مهمیزهایش را در پهلوهای اسب سپیدش فرو میکند؛ اسبی که باید تندتر برود، باید خودش را به خورشید برساند تا خورشید هرگز واقعاً غروب نکند. و اگر هم شده، فقط برای لذت وزش باد، برای شادی، برای شادی، در پی خورشید بتازد؛ برای آنکه هر زنی در این سیاره از خنده منفجر شود؛ خندهای که در همان حال زاری هم هست. همانطور که دختری که روزگاری دبی بود فریاد میزند: «یاد گرفتی!» و دختری که روزگاری مادر من بود، با تمام وجودِ بینقصش میپرسد: «اینطوری؟ اینطوری؟ اینطوری؟»
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باش!