۰۲۶
«دست تکان دادن از فضا»
بیشتر فضانوردان پیش از ترک زمین خانوادهای دارند؛ بعضیها پس از بازگشت صاحب خانواده میشوند. اما هیچکس در طول سفر فضایی خانوادهای ندارد. قوانین و مناسبات خانواده به سراسر جهان هستی راه نمییابند. خانوادهها به قلمرو زمین تعلق دارند و بیش از آنکه دلنگران سفر فضانوردان باشند، چشمانتظار بازگشت آنها هستند. خانوادههایی از جنس پنهلوپهها و تلماخوسها.
حالا این پرسش پیش میآید: اصلاً چرا باید به زحمت صبحانه خورد؟ چرا این آیین روزمره را کنار نگذاریم، بهجای آن خودمان را با غذاهای خشکشدهی مخصوص سفرهای فضایی سیر نکنیم و خانواده را همراه دیگر زمینیها، همانجا روی نقطهی کوچک و آبیرنگ زمین، رها نکنیم؟ نقطهای که همهچیز در آن کوچک و متوقف به نظر میرسد.
اصلاً مگر او گرسنه است؟
بااینهمه، برای کودکی که در گوشهای دنج نشسته، اوتمیل (فرنی جو دوسر) یک واقعیت انکارناپذیر است؛ و برای یک فضانورد، صبحانهای کاملاً قابلانتظار، چون غذایی سالم و مقوی است که در سراسر فرهنگ آمریکایی حضوری فراگیر دارد. البته اینجا صحبت از فضانوردان آمریکایی است، نه کیهاننوردان روسی؛ آنها گونهای کاملاً متفاوتاند. با صبحانهای کاملاً متفاوت.
چرا اصلاً خانواده را بهکلی پشت سر نگذاریم؟ در فضاپیما جایی برای آنها نیست. سگها هم در فضا وضعیت خوبی ندارند. برای همسران و فرزندان، اوضاع از این هم بدتر است.
ببین چطور اوتمیل از قاشق نقرهای سُر میخورد و پایین میچکد؛ تودهای گرد و گلولهمانند، به رنگ خاکاره. آیا در ذهن تو، بیآنکه جاذبهای وجود داشته باشد، معلق میماند؟ آیا چرخش زمین را انکار میکند؟ نه، هنوز نمیتواند چنین کند. باید فضانورد تنهای خود را با طنابی به دام بیندازیم و سرعت نور را آهسته کنیم. نباید بگذاریم خیلی زود به میان ستارگان برود.
آشپزخانهای، میزی، پنجرهای باز و کاسهای که فضانورد به آن خیره شده است؛ هماکنون و در گذشته. تمام زندگی او چیزی جز اتاق انتظاری برای آن جهان دوردست نبوده است.
تصور اینکه او هنگام صبحانه اخم کرده باشد، غمانگیز است؛ اما درست همانجاست، نشسته و اخم کرده، با چشمهایی خوابآلود و گرفته و گلویی پر از خلط. هوای بهاری از پنجره به داخل میوزد و چند پرز سبک قاصدک روی لبهی پیشخوان آشپزخانه نشستهاند. هوا کمی سرد و پُرنَفَذ است، اما او اهمیتی نمیدهد؛ حتی اگر صبحها پوستش از سرما دانهدانه شود. اصلاً برایش مهم نیست.
بعدتر، در فاصلهی سیصد مایلی بالای زمین. سرما یکنواخت است؛ سرمایی بینفس و بیروح. اما پوست او حتی از پشت لباس فضاییاش هم انگار متوجه آن نمیشود. ساعتها از صبحانه گذشته است که خورشید را از منظر فضا، از پشت طلق پلیکربناتیِ طلاییرنگ کلاه فضاییاش میبیند.
نور خورشید او را کور نمیکند، تابش گرمایی مبهوتش نمیسازد و وحشت کیهانی بر او چیره نمیشود. اما برای نخستین بار در زندگیاش به این فکر میکند: روزی خورشید به یک غول سرخ تبدیل خواهد شد. پنج میلیارد سال، در مقیاس عمر انسانهای روی زمین، حتی به یک سال هم نمیرسد. تعداد آدمهایی که روی زمین زندگی میکنند، از تعداد سالهای باقیمانده بیشتر است.
به زمین نگاه میکند و برای فرزندانش دست تکان میدهد. آنها هم از آن پایین برایش دست تکان میدهند.
ما همه فرزندان فضانوردانیم؛ فضانورد این را میداند. بذر وجود ما از فضا در زمین کاشته شده است. زندگی هر انسانی تنها زمانی به کمال میرسد که از این سیاره بیرون رفته باشد.
پس حق با بطلمیوس بود؛ از همان ابتدا! انقلاب خورشیدمرکزی، آن تحول جنجالبرانگیز، جایگاه ما را در جهان به رسمیت شناخت، اما نه علت آن را و نه معنایش را. کپلر و نیوتن به خواب رفتند.
فضانوردان را روی جعبههای غلات صبحانه به شکل قهرمان و اسطوره درمیآورند، اما هر صبحانه، پرتابی است که هرگز به مقصد نمیرسد. همسران و شوهران، چشمانداز آسمان را میپوشانند.
دست تکان دادن را متوقف میکند و رویش را از زمین برمیگرداند. نگاهی گذرا به تاریکترین گوشهی کهکشان میاندازد و سپس چشمهایش را میبندد.
سرانجام، تنها و رها، در فضا شناور میشود.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باش!